test

De beste manier om PCOS te behandelen, is een gezonde levensstijl te hanteren. Je eet- en sportgewoonten hebben een grote invloed op de hoeveelheid symptomen die je ervaart. Wanneer je veranderingen in je gewoontes aanbrengt, is het belangrijk om kleine, haalbare doelen te stellen. Neem bijvoorbeeld vaker de trap in plaats van de lift, probeer met een stappenteller je hoeveelheid stappen te vergroten, of neem water in plaats van frisdrank. Zorg er voor dat je omgeving op de hoogte is van je leefstijlverandering, zodat zij je kunnen ondersteunen.

Tips voor gezond eten:
• Bereid je eten op een gezonde manier. Stoom je vis bijvoorbeeld, in plaats van het te bakken.
• Eet vooral groente en fruit en vlees dat niet erg vet is.
• Wanneer je moe of gestrest bent is de kans groter dat je ongezonde(re) beslissingen neemt. Wees hier alert op.
• Drink met name water. Sappen bevatten over het algemeen veel suiker.
• Gebruik olijfolie, pindaolie, kokosolie of koolzaadolie bij het koken in plaats van boter.
• Eet regelmatig vis, ongezouten noten en groene groenten.
• Neem per maaltijd niet teveel rijst/pasta/brood. Eén kopje rijst of pasta/twee sneetjes brood bij een maaltijd is genoeg.

Tips voor bewegen:
• Regelmatig bewegen helpt vrouwen met PCOS op vele manieren. Het verbetert de stemming en voorkomt gewichtstoename, diabetes en hartziekten.
• Probeer een manier van bewegen te vinden die je plezierig vindt. Zo word het makkelijker om dit een onderdeel van je dagelijkse routine te laten worden.

Emotionele problemen bij vrouwen met PCOS worden vaak niet goed herkend. 64% van de vrouwen met PCOS op een bepaald moment in hun leven te maken krijgt met depressieve gevoelens. De helft van alle vrouwen met PCOS krijgt te maken met angst klachten.

Waarom zoveel vrouwen met PCOS hier last van hebben ligt complex. Het lijkt een combinatie van vele factoren te zijn.

Verstoorde hormoon spiegels, insuline resistentie, acne, overbeharing, overgewicht en problemen met zwanger worden kunnen ervoor zorgen dat je stemming slechter wordt.

Ook lijkt het te maken te hebben met het feit dat PCOS een complexe, chronische ziekte is. Je moet soms jaren wachten of verschillende onderzoeken ondergaan voordat je weet wat er met je aan de hand is. Dat kan een enorme impact hebben.

Het is daarom belangrijk dat je op tijd aan de bel trekt bij je huisarts , gynaecoloog of een andere arts zodat zij je kunnen verwijzen voor extra ondersteuning.

Het is belangrijk dat vrouwen met PCOS goed letten op hoe zij in hun vel zitten. Stel jezelf daarom regelmatig de volgende vragen:

• Voel ik mij goed?
• Geniet ik nog van de dagelijkse dingen?
• Ben ik moe?
• Pieker ik veel de laatste tijd?

Als je je zorgen maakt over bovenstaande antwoorden dan is het belangrijk om bij je arts aan de bel te trekken. Samen kunnen jullie kijken naar de mogelijkheden om aan je stemming te werken.

Een belangrijke tip:
Probeer actiever te worden, hoe lastig dat ook is. Ga bijvoorbeeld vaker de deur uit, wandelen of sporten. Probeer regelmatiger te wandelen of te gaan sporten.

Het kan ook helpen om steun te zoeken bij familie en vrienden of andere vrouwen die ook PCOS hebben.

Regelmatige lichaamsbeweging lijkt het meest effectief in het verbeteren van de insulineresistentie, zelfs zonder enige merkbare verandering in gewicht en lichaamsvet. Het verbeteren van de insulineresistentie is erg belangrijk omdat dit de oorzaak van veel complicaties is bij PCOS.

Regelmatige lichamelijke activiteit zal helpen om:
• androgeenniveau te verlagen
• de insulineresistentie te verbeteren
• de cycli te reguleren
• ovulaties op te wekken
• de vruchtbaarheid te verbeteren
• de energie niveaus te verhogen
• het zelfvertrouwen te verbeteren
• angst en depressie te verminderen
Deze verbeteringen worden ook bereikt wanneer gewichtsverlies niet voorkomt.

Wat voor beweging moet je doen?
Onderzoek toont aan dat elke vorm van consequente lichaamsbeweging effectief leidt tot het verminderen van PCOS symptomen. Een variatie van lichaamsbeweging is aan te raden om ervoor te zorgen dat het leuk blijft en om de motivatie te behouden. Zolang je beweegt en ervan geniet, is het soort beweging niet zo belangrijk.

Bewegingsactiviteiten die zowel de hartconditie verbeteren als spierkracht opbouwen zijn aan te bevelen.

Wereldwijd bestaan er geen standaardprotocollen met erkende voedingsrichtlijnen voor PCOS. De nadruk ligt op gewichtsmanagement en een gezond gevarieerd eetpatroon. Aanpassingen in voeding en leefstijl verhogen de vruchtbaarheidskans en verminderen het risico op gezondheidsproblemen op de lange termijn.
Onderzoek maakt duidelijk dat insulineresistentie een belangrijke rol speelt bij PCOS. Maar liefst 95% van de vrouwen met PCOS die overgewicht hebben, lijdt hieraan.Het is de oorzaak van de meeste symptomen bij PCOS en verhoogt het risico op het ontwikkelen van het metabool syndroom, cardiovasculaire aandoeningen en diabetes type 2. Tevens veroorzaakt het hyperinsulinemie wat bijdraagt aan metabole afwijkingen en een verhoogde concentratie androgenen in het bloed.

Het verlagen van het insulinegehalte en het verbeteren van de insulinegevoeligheid is daarom de eerste stap die genomen moet worden. Dit kan door middel van voeding, beweging en eventueel afvallen.

Aangepast eetpatroon
Na 4 tot 12 weken een aangepast eetpatroon te volgen laten diverse onderzoeken een duidelijke verbetering zien in de hormonale en metabole parameters bij vrouwen met PCOS met overgewicht. De Seks Hormoon Bindend Globuline (SHBG) spiegel steeg, terwijl het vrije testosteron, het insulinegehalte en het IGF-1 daalden . Bij 30% van de vrouwen nam het hirsutisme af, keerde de menstruatiecyclus terug (wat de kans op een zwangerschap vergroot) en verbeterden de glucosetolerantie en het lipidenprofiel.

Een eiwitrijk dieet met weinig koolhydraten heeft een positief effect op gewichtsverlies en verbetert de metabole- en reproductieve disfunctie bij PCOS. Het verlies van buikvet als onderdeel van het totale gewichtsverlies is na 1 jaar het grootst bij een eiwitrijk dieet. Een dieet waarbij gelet wordt op de Glycemische Lading (GL) wordt vaak ingezet bij vrouwen met PCOS.

Het type vet dat gegeten wordt is belangrijk. Een hoge inname van transvetten en verzadigde vetten kunnen dyslipidemie (stoornissen in vetstofwisseling) en hyperinsulinemie (verhoogde insulinespiegels in het bloed) veroorzaken en het risico op diabetes en het metabool syndroom verhogen.

Omega-3
Omega-3 geeft vrouwen met PCOS diverse gezondheidsvoordelen, zoals een afname van hyperinsulinemie, triglyceriden, leververvetting, androgenen, BMI, ontsteking en depressie. Tevens zijn omega-3 vetzuren belangrijk bij de vorming van prostaglandines die nodig zijn voor de productie van hormonen .
Om die reden is het voor patiënten met PCOS belangrijk om dagelijks voldoende omega-3 vetzuren binnen te krijgen, enerzijds via de voeding anderzijds via suppletie.

In een studie is gekeken naar de hoeveelheid omega-3 vetzuren in het bloed en de verhouding tussen omega-6 en omega-3 vetzuren. Hierbij werd gevonden dat vrouwen met een hogere verhouding omega-6 / omega-3 vetzuren meer mannelijke hormonen in het bloed hadden.
Bovendien ging een lagere hoeveelheid omega-3 vetzuren gepaard met een slechter lipidenprofiel in het bloed. Inname van extra omega-3 vetzuren kan daarom helpen de hogere concentratie van mannelijke geslachtshormonen bij vrouwen met PCOS te verlagen.

Lage carnitinespiegel
Bij niet-overwichtige vrouwen met PCOS houdt een verlaagde carnitine (aminozuur)spiegel mogelijk verband met hyperandrogenisme en insulineresistentie. Er wordt een verband aangetoond tussen de L-carnitinespiegel en de concentraties vrije androgenen en SHBG.

Naarmate de L-carnitinespiegel hoger was, betekende dit een lagere concentratie vrije androgenen en een hogere concentratie SHBG. De concentratie SHBG bleek daarbij een goede voorspeller te zijn met betrekking tot de bloedspiegel voor L-carnitine.

Glutensensibiliteit
PCOS is een laaggradige ontsteking die in verband wordt gebracht met insulineresistentie. Vrouwen met PCOS hebben hogere CRP waardes, onafhankelijk van hun BMI. Gesuggereerd wordt dat het dagelijkse eten van tarweproducten en andere graansoorten chronische ontstekingen en auto-immuunziekten kan veroorzaken. Om meer duidelijkheid te krijgen over de relatie tussen gluten en PCOS is verder onderzoek noodzakelijk.

Een dieet met een hoog vezelgehalte (glyconutriënten) vermindert insulinepieken en insulineresistentie. Vezels normaliseren het glucosegehalte in het bloed. Vrouwen met PCOS die veel vezelrijke groenten en fruit eten hebben een hoger gehalte SHBG in het bloed.

SHBG hecht zich aan hormonen met het doel om ze inactief te maken. Het merendeel van de PCOS vrouwen heeft een hoog insulinegehalte waardoor de lever minder SHBG gaat produceren. Hierdoor is er meer vrij testosteron in het lichaam actief wat een negatief effect heeft op de ovariële functie en hirsutisme en acne kan veroorzaken.

Micronutriënten
Micronutriënten, zoals vitaminen, mineralen en spoorelementen, zijn betrokken bij veel processen in het lichaam en zijn onmisbaar voor een goede gezondheid. Een aantal micronutriënten zijn heilzaam bij het verminderen van de symptomen van PCOS en vergroten de kans op een zwangerschap. Bij bloedonderzoek wordt bij vrouwen met PCOS vaak te lage waarden gemeten van diverse micronutriënten. Denk aan B12, foliumzuur en B 6 wat vaak ook een verhoogde homocysteine waarde in het bloed geeft.

Als co-enzym is vitamine B12 betrokken bij de methylering van homocysteïne naar methionine. Door een B12 tekort gaat dit proces achteruit en stijgt de homocysteïnespiegel. Dit geeft grotere kans op onvruchtbaarheid. Vegetariërs hebben een groter risico op een B12 tekort. Een lage B12 status bij vrouwen met PCOS is een mogelijke aanwijzing voor adipositas en insulineresistentie. Bij vrouwen met PCOS die overgewicht hebben en insulineresistent zijn, wordt een lagere concentratie aan vitamine B12 gemeten dan bij vrouwen met PCOS die geen overgewicht hebben en insuline gevoelig zijn.

Maar ook vitamine D is vaak verlaagd: de prevalentie van een lage vitamine D-status is hoog bij vrouwen met PCOS. Als hormoon is vitamine D betrokken bij de werking van insuline. Vitamine D heeft ook invloed op de voortplanting; het is betrokken bij de rijping en de ontwikkeling van het follikel. Suppletie van vitamine D verbetert de ovulatie en de bevruchting bij vrouwen met PCOS.

Mineralen
Mineralen zink en magnesium zijn ook vaak aan de lage kant. De suppletie van beiden heeft een positief effect bij vrouwen met PCOS. Bij een tekort aan magnesium is het risico op PCOS 19 keer groter dan bij een normale magnesiumwaarde.

Zink is een mineraal dat essentieel is bij de insulineproductie. In combinatie met magnesium zet het suiker om in energie en zorgt het voor een optimale werking van insuline. Onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen die een hogere zinkinname hebben, 10% minder kans hebben op het ontwikkelen van diabetes type 2. Zink draagt eveneens bij tot een verbeterde vruchtbaarheid.

Chroom is een essentieel sporenelement dat betrokken is bij de koolhydraatstofwisseling en het verbeteren van de insulinegevoeligheid. Een chroomtekort wordt in verband gebracht met een verstoorde glucose-, insuline- en vetstofwisseling.

Supplementen kunnen bepaalde symptomen van PCOS verminderen, maar ze mogen niet als vervanging dienen van een gevarieerd natuurlijk eetpatroon en een gezonde leefstijl.

PCOS Polycysteus Ovarium Syndroom

PCOS staat voor Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS). Het is een veelvoorkomende, complexe hormonale en metabole aandoening die invloed kan hebben op het hele lichaam — niet alleen op de eierstokken. PCOS ontstaat door een samenspel van hormonen, stofwisseling en erfelijke aanleg. Hoe PCOS zich uit, verschilt sterk per persoon.

Bij PCOS kan de eisprong (ovulatie) onregelmatig zijn of soms uitblijven. Ook kunnen er meer kleine follikels zichtbaar zijn in de eierstokken. Dat betekent niet automatisch dat iemand niet zwanger kan worden. Veel vrouwen met PCOS worden spontaan zwanger, anderen hebben hierbij ondersteuning nodig.

PCOS komt voor bij ongeveer 5–15% van de vrouwen en kan al in de puberteit beginnen, maar ook later in het leven duidelijker worden.

Kenmerken en symptomen van PCOS

Niet iedereen met PCOS heeft dezelfde klachten. Veelvoorkomende kenmerken zijn:

• een onregelmatige menstruatie of het uitblijven daarvan
• moeite met ovuleren
• acne of een vette huid
• meer lichaams- of gezichtsbeharing
• haaruitval op het hoofd
• gewichtstoename of moeite met afvallen
• vermoeidheid
• stemmingsklachten, zoals somberheid of angst

Het is belangrijk om te weten: PCOS is geen ‘alles-of-niets’-diagnose. Je kunt PCOS hebben zonder alle symptomen.

PCOS en gewicht

Bij PCOS kan gewichtstoename voorkomen, maar dit is geen gebrek aan inzet of wilskracht. Veel vrouwen met PCOS hebben te maken met insulineresistentie: het lichaam reageert minder goed op insuline, waardoor energie anders wordt verwerkt en afvallen lastiger kan zijn.

Belangrijk om te benadrukken:

• PCOS komt ook veel voor bij vrouwen zonder overgewicht
• Gewichtstoename is vaak een gevolg van hormonale en metabole processen
• Gezond leven is belangrijk, maar niet alles is maakbaar

Een gewicht-neutrale benadering (gericht op gezondheid in plaats van cijfers op de weegschaal) is voor veel vrouwen helpender.

Metnale gezondheid en PCOS

PCOS heeft niet alleen lichamelijke, maar ook mentale impact. Vrouwen met PCOS hebben een verhoogde kans op:

• depressieve klachten
• angst
• stress
• een negatief zelfbeeld

Deze klachten zijn geen zwakte en zitten niet ‘tussen de oren’. Hormonale schommelingen, insulineresistentie, vermoeidheid en jarenlange frustratie rondom klachten spelen hierin een rol. Het is belangrijk dat mentale gezondheid net zo serieus wordt genomen als lichamelijke klachten.

Vruchtbaarheid

PCOS kan invloed hebben op de vruchtbaarheid, vooral doordat de eisprong onregelmatig kan zijn. Dit betekent niet dat zwanger worden onmogelijk is.

• Veel vrouwen met PCOS worden spontaan zwanger
• Anderen hebben medische ondersteuning nodig
• Behandelmogelijkheden zijn vaak effectief

Onzekerheid over vruchtbaarheid kan emotioneel zwaar zijn. Goede begeleiding en duidelijke informatie zijn hierin essentieel.

Zwangerschap en miskraam

Vrouwen met PCOS die zwanger worden, hebben gemiddeld een iets verhoogde kans op een miskraam. De meeste zwangerschappen verlopen echter goed. Factoren zoals insulineresistentie, hormonen en algemene gezondheid spelen hierbij een rol. Goede medische begeleiding kan risico’s verkleinen.

PCOS en algemene gezondheid 

PCOS kan op langere termijn samenhangen met een verhoogd risico op:

• diabetes type 2
• hoge bloeddruk
• een verhoogd cholesterol
• hart- en vaatziekten
• een verdikt baarmoederslijmvlies

Niet iedereen met PCOS krijgt deze aandoeningen. Vroege signalering, passende begeleiding en regelmatige controle kunnen helpen om risico’s te verminderen.

Behandeling en ondersteuning 

PCOS is momenteel niet te genezen, maar de klachten zijn vaak goed te behandelen. Behandeling is altijd maatwerk en kan bestaan uit:

• leefstijlbegeleiding (voeding, beweging, slaap, stress)
• hormonale behandeling
• behandeling van insulineresistentie
• ondersteuning bij mentale gezondheid

Een integrale aanpak waarin lichaam én geest worden meegenomen, is belangrijk.

Leven met PCOS

Leven met PCOS kan uitdagend zijn. De onzekerheid, het zoeken naar passende zorg en het gevoel niet altijd begrepen te worden, kunnen zwaar wegen. Je hoeft dit niet alleen te doen.

Ondersteuning van zorgverleners, contact met lotgenoten en betrouwbare informatie kunnen helpen om grip te krijgen op PCOS en keuzes te maken die bij jou passen.

PCOS bepaalt niet wie je bent. Met de juiste ondersteuning is er ruimte voor kwaliteit van leven, veerkracht en toekomstperspectief. <3

PCOS voor verschillende doelgroepen

PCOS voor jongeren en jongvolwassenen

Een PCOS-diagnose op jonge leeftijd kan verwarrend en ingrijpend zijn. Je zit misschien midden in je studie, werk of sociale leven, terwijl je lichaam niet altijd meewerkt. PCOS kan invloed hebben op je menstruatie, huid, gewicht, energie en stemming.

Het is belangrijk om te weten:

• Je bent niet de enige; PCOS komt veel voor
• Klachten kunnen veranderen in de loop van je leven
• Niet alles hoeft meteen ‘opgelost’ te worden

Volgens de huidige Nederlandse en internationale richtlijnen is het normaal dat de diagnose bij jongeren soms lastig te stellen is, omdat het lichaam nog in ontwikkeling is. Begeleiding richt zich daarom vaak eerst op klachten, welzijn en gezondheid, niet alleen op labels.

Mentale gezondheid verdient hierbij extra aandacht. Somberheid, onzekerheid of angst komen vaker voor bij jongeren met PCOS. Vraag hier expliciet aandacht voor bij je zorgverlener, dit hoort bij PCOS-zorg.

PCOS voor ouders en naasten

Wanneer je dochter, partner of naaste PCOS heeft, wil je graag helpen. Dat is niet altijd eenvoudig. PCOS is vaak onzichtbaar en wordt soms onderschat.

Wat helpt:

• Neem klachten serieus, ook als ze niet zichtbaar zijn
• Vermijd goedbedoelde adviezen over eten of gewicht
• Erken dat PCOS zowel lichamelijk als mentaal belastend kan zijn

Richtlijnen benadrukken dat steun uit de omgeving een belangrijke rol speelt in het omgaan met PCOS. Begrip, geduld en ruimte voor emoties zijn minstens zo belangrijk als praktische hulp.

PCOS voor zorgprofessionals

PCOS is een heterogeen syndroom dat vraagt om een brede, persoonsgerichte benadering. Volgens de huidige Nederlandse en internationale richtlijnen wordt PCOS vastgesteld op basis van een combinatie van:

• ovulatiestoornissen
• tekenen van verhoogde androgenen (klinisch of biochemisch)
• polycysteuze ovaria op echo

Niet alle kenmerken hoeven aanwezig te zijn.

Belangrijke aandachtspunten in de zorg:

• PCOS is meer dan een reproductieve aandoening
• Metabole en mentale aspecten verdienen structurele aandacht
• Gewicht is een risicofactor, geen verklaring of schuldvraag

Richtlijnen adviseren regelmatige screening op metabole risico’s en expliciete aandacht voor mentale gezondheid. Heldere, begrijpelijke communicatie en gezamenlijke besluitvorming zijn essentieel.

Deze informatie is gebaseerd op de huidige Nederlandse en internationale richtlijnen en is bedoeld ter ondersteuning, niet ter vervanging van medisch advies.

Laatste geüpdatet: 24-01-26.

Gevolgen voor de algemene gezondheid
Vrouwen met PCOS hebben mogelijk een verhoogde kans om op latere leeftijd gezondheidsproblemen te krijgen. Meestal treden deze problemen pas rond of na de overgang op.

Het gaat om:
• diabetes mellitus type II (suikerziekte)
• hart- en vaatziekten
• hoge bloeddruk
Veel van deze problemen hangen samen met overgewicht en een verminderde gevoeligheid voor insuline. Vroegtijdige vaststelling en behandeling van deze gezondheidsproblemen kunnen de gevolgen op lange termijn verminderen.

Diabetes mellitus (type II)
Ongeveer de helft van de vrouwen met PCOS heeft overgewicht. Overgewicht gaat vaak samen met een verminderde gevoeligheid voor insuline. Om de waarde van het glucose op een normaal niveau te houden wordt er meer insuline aangemaakt. Als de waarden van het glucose te hoog blijven raakt de suikerstofwisseling gestoord en ontstaat er uiteindelijk suikerziekte (diabetes mellitus type II).

Hoge bloeddruk, verhoogd cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten
Overgewicht, een hoge waarde van het testosteron en suikerziekte geven een verhoogde kans op een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten. Behandeling van deze problemen door middel van afvallen, een dieet, meer beweging en zo nodig door medicijnen verlaagt de kans op schade voor uw lichaam. Uw arts kan u hierbij helpen.

Overbeharing
Lichaamsbeharing is sterk afhankelijk van het ras. Bij vrouwen met PCOS heeft de overbeharing een mannelijk patroon, bijvoorbeeld in het gezicht, op de onderarmen of in een lijn vanaf het schaamhaar omhoog naar de navel.

Acné
Acné op volwassen leeftijd wordt vaker gezien bij vrouwen met PCOS. Acné kan duidelijk verminderen met het gebruik van de Diane-35 of een andere pil. Geeft dit onvoldoende resultaat dan kan eventueel verwijzing naar een dermatoloog plaatsvinden.

Verminderde vruchtbaarheid
Door een verminderd aantal cycli waarin een eisprong optreedt bestaat bij PCOS een grotere mogelijkheid dat de kans op zwangerschap lager is.
Het zal doorgaans dus langer duren om zwanger te raken. De kans op een zwangerschap is sterk afhankelijk van het aantal cycli met een spontane eisprong dat u gemiddeld hebt.

Miskraam
Vrouwen die zwanger worden na een behandeling voor PCOS hebben mogelijk een iets grotere kans op een miskraam.

PCOS kan worden vastgesteld volgens de Rotterdam criteria. Deze criteria zijn in 2003 opgesteld tijdens een internationaal congres in Rotterdam.

Twee van de drie volgende symptomen dienen aanwezig te zijn:
1. Oligo- of anovulatie: een verminderde of ontbrekende eisprong
2. Hyperandrogenisme: te veel aan lichaamsbeharing, acne, kaalheid of een te hoog vrij-testosteron gehalte in het bloed. Dit laatste wordt door middel van bloedonderzoek vast gesteld.
3. De aanwezigheid van meer dan 12 cystes per eierstok. Dit wordt vastgesteld met behulp van een (inwendige) echo.

Doordat iemand 2 van de 3 kenmerken moet hebben om PCOS te hebben, zijn er dus ook grote verschillen tussen vrouwen met PCOS. Het kunnen bijvoorbeeld kenmerk 1 en 2 zijn, maar ook 1 en 3. Hierdoor kunnen de klachten ook erg verschillen.

In de praktijk blijkt dat ziekenhuizen er verschillende protocollen op na houden omtrent de diagnose van PCOS en ook de behandeling ervan verschilt. Om PCOS vast te stellen, behoren bloedonderzoek en echoscopisch onderzoek plaats te vinden. Dit wordt ook wel COLA onderzoek genoemd.  COLA is een afkorting van: Cyclusstoornissen, Oligo- en Amenorroe. Oligo betekent weinig voorkomend en amenorroe betekent uitblijven van de menstruaties. Tijdens het COLA-spreekuur beoordeelt de arts uw klachten en verschijnselen en worden er onderzoeken gedaan.

Bloedonderzoek
Om na te gaan hoe hoog de waarden van het FSH, LH, testosteron, oestrogeen, progesteron zijn, wordt het bloed onderzocht en de bloeddruk gemeten. laboratoriumonderzoek. Dit gebeurt meestal tien dagen na een menstruatie en kan op een later tijdstip worden herhaald. Bij afwijkingen in deze waarden vindt eventueel verder onderzoek plaats. Dit kan onder andere naar de waarden van de bloedsuikers (glucose), insuline en cholesterol zijn.

Echoscopie
Door middel van inwendig echoscopisch onderzoek kunnen de eierstokken worden beoordeeld op het voorkomen van meerdere eiblaasjes. In de normale situatie ziet men door middel van inwendige echoscopie, tot halverwege de cyclus, in elke eierstok drie tot acht eiblaasjes (3-10 mm in doorsnede). Bij PCOS zijn er vaak (niet altijd) meer dan tien tot twaalf eiblaasjes in een of beide eierstokken te zien.

Literatuur

International guideline group on PCOS. Teede HJ, Misso ML, Costello MF, Dokras A, Laven J, Moran L, Piltonen T, Norman RJ; International PCOS Network. Recommendations from the international evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome. Hum Reprod. 2018 Sep 1;33(9):1602-1618.

The Rotterdam ESHRE/ASRM‐sponsored PCOS consensus workshop group, Revised 2003 consensus on diagnostic criteria and long‐term health risks related to polycystic ovary syndrome (PCOS), Human Reproduction, Volume 19, Issue 1, January 2004, Pages 41–47

Hoe PCOS ontstaat is niet bekend. Waarschijnlijk is er niet één oorzaak en zijn meerdere hormonen betrokken bij PCOS. Er is:

• vaak een verhoogde waarde van het LH (luteïniserend hormoon, het hormoon dat de eisprong opwekt)

• eventueel een verhoging van de waarde van het testosteron,

• soms een verhoging van het insuline (het hormoon dat de waarden van de bloedsuikers regelt) in combinatie met een onvoldoende waarde van het FSH (follikel stimulerend hormoon, het hormoon dat de rijping van de eiblaasjes stimuleert).

Hierdoor is de rijping van de eiblaasjes verstoord. Het gevolg is dat in de eierstok meerdere, kleine met vocht gevulde blaasjes aanwezig zijn. Dit kan meestal met behulp van inwendige echoscopie zichtbaar worden gemaakt. Door de stoornis in de rijping van de eiblaasjes blijft de eisprong vaak uit en ontstaat er onregelmatigheid in de menstruatiecyclus.

In de normale menstruatiecyclus treden ongeveer dertien tot veertien menstruaties op per jaar. Bij PCOS is de periode tussen de menstruaties vaak langer dan vijf tot zes weken (oligomenorroe) of de menstruatie blijft gedurende een half jaar of langer weg (amenorroe).